Pierwsze TREKowisko

Piotr Reguła

Zimowym biwakiem pod Pilskiem w dniach 7-9 marca 2008 r. zainaugurowaliśmy działalność praktyczną portalu, czyli cykl wyjazdów opartych na szkoleniach i aktywnym wypoczynku. Uczestników pierwszego TREKowiska ściągnął zew gór (i chęć przeżycia w nich czegoś nowego) z całej Polski - i to dokładnie według prawidła, że z im bardziej odległego miasta, tym chętniej przyjechali.

Nocny początek

Początek był mocny. Plecaki z całym ekwipunkiem biwakowym oraz sprzętem do turystyki zimowej musiały wylądować na opornych i przywykłych raczej do siedzenia przed komputerem niż do dźwigania plecach. Poza tym trwała noc. Teren był nieznany i obcy, rozświetlony blaskiem czołówki tylko na tyle, by móc postawić kolejny krok. Na dodatek leśna droga najpierw robiła się coraz bardziej nierówna, potem w ogóle stała się nierówną warstwą błota, ruchomych kamieni i zamarzniętych strug wody, by wreszcie zwęzić się do ścieżki – i w końcu zniknąć w śniegu. W najprawdziwszym śniegu! Odtąd, dla tego błyskającego latarkami węża objuczonych postaci, był to już tylko założony przez prowadzącego ślad. A przecież na dole w punkcie zbornym nic nie wskazywało, że nawet w najdalszej okolicy może być jeszcze zima, wręcz przeciwnie: w dzień było słonecznie i niemal upalnie; w tej wiosennej atmosferze z naszym bagażem wyglądaliśmy i czuliśmy się nadzwyczaj ciężko. Teraz już spokojnie można było zrobić użytek z niesionego sprzętu i założyć rakiety śnieżne.

Co pewien czas skrytą nocnym mrokiem biel przecinał ślad nart – jedyny znak, że kilka godzin temu w odwrotnym kierunku tę drogę przemierzał Grzesiek – i że gdzieś tam u góry, na końcu trasy, czeka schronienie w ciepłej bacówce. To znaczy teraz już, miejmy nadzieję, ciepłej! A w momencie dotarcia tam „ekipy gospodarczej” wewnątrz panował kilkustopniowy mróz; mimo że temperatura na otwartej przestrzeni pod słonecznymi promieniami w najlepsze topiła śnieg, dodawała rumieńców – i na tyle inwazyjnie penetrowała powierzchnię plecaka, że wszędzie w okolicy unosił się z wypchanej kieszeni czosnkowy zapach wędzonej wiejskiej kiełbasy... 

Zimowe warunki były z jednej strony rzeczą trudną do pojęcia i uwierzenia, chociaż przecież tak namacalną – a z drugiej: były konieczne i bezdyskusyjne; wszak podtytuł wyprawy brzmiał „biwak zimowy”!

Uczestnicy doszli do celu nocnej wyprawy. Chałupa faktycznie była, nawet w miarę ciepła – zwłaszcza gdy już weszli do niej wszyscy wędrowcy. Początkowo przywitała ich gorąca herbata - a potem już uzupełniano nadszarpnięty bilans energetyczny według własnych inwencji i potrzeb. Później jeszcze tylko spacer przetartą na szerokość stopy ścieżynką do ukrytej na skraju lasu latryny – i można położyć się w śpiworze. Na zewnątrz rozgwieżdżone niebo i nocny mróz zapowiadały pogodny dzień - dzień następnych zmagań!

Jak sobie wykopiesz, tak się wyśpisz....

Zgodnie z zamówioną pogodą, rankiem powitało nas słońce, budząc dodatkowy zapał do szybkiego zakończenia śniadania i ruszenia w dalszą trasę. I sznurek ludzi dzielnie niosących swój turystyczny dobytek znów pomaszerował w górę. Tym razem wędrówka była tylko epizodem, o którym – wobec bogatego programu dnia - mieliśmy bardzo szybko zapomnieć.  

Nadszedł czas zakładania obozowiska, co najpierw wiązało się z wykopaniem platform pod namioty. W wybranym miejscu wrażenia były niemal jak na lodowcu: tak gorąco, że w zupełności wystarczała pojedyncza koszulka, za to pod nogami (pod łopatą?) prawie 2 metry śniegu. A wszystko w pełnym słońcu i pod błękitnym niebem! Nasza wytężona praca uwieńczona została pięknym efektem: powstał regularny wianuszek namiotów i centralny plac wewnątrz tego osiedla. Chciałoby się powiedzieć: lata praktyki! To założenie architektoniczne doczekało się nawet wzmocnionego przyporami muru od strony hali. Pozostałe strony obozowiska w naturalny sposób chronił las. Namioty były tak wkopane w śnieg, że niemal nie było ich widać, jedynie pomarańczowa płachta biwakowa Wojtka przyciągała wzrok w głębi swego wykopu. Tak przygotowany obóz miał szansę oprzeć się wszelkim kataklizmom pogodowym, ale na szczęście aura przez cały czas była dla nas łaskawa i nawet w nocy nie zabłąkał się tu żaden najlżejszy podmuch wiatru.

W obrębie obozu, w poszczególnych „gospodarstwach namiotowych” powstały wymyślne śnieżne kuchnie, maskownice do worków na odpadki, podesty pod oświetlenie nocne – słowem wszystko, co tylko pomysłowość biwakowiczom podyktowała. Śnieg świetnie „współpracował” z każdą inwencją twórczą, a był w naprawdę nieprzebranych ilościach i we właściwej konsystencji. Powstałe w ferworze pracy półtorametrowe przekroje pozwoliły oglądnąć ułożenie kolejnych warstw białej materii. Nasze zmagania wytrwale uwieczniali Agnieszka (z kamerą) i Piotrek (z aparatem).       

W końcu trzeba było zjeść zasłużony obiad. Oczywiście był on przygotowywany w naszych kuchniach pod przysłowiową chmurką. Uczestnicy mieli okazję ugotować posiłek z użyciem słynnego udoskonalonego sprzętu naszego etatowego Inżyniera, z turbomenażką oraz osłonami termoizolacyjnymi, tak chętnie zamawianymi przez czołówkę polskich himalaistów do gotowania w obozach szturmowych.

Szkolenie czyni mistrza 

Wzmocnieni posiłkiem udaliśmy się na szkolenia praktyczne: tajniki map, kompasów i GPS-ów odsłaniał Wojtek, natomiast przyjemności płynące z właściwego użycia raków i czekanów przedstawiał Grzesiek. A robił to z takim zapałem, że pokaz zakończył w podziurawionym goreteksie! Uczestnicy natomiast wykazali się podczas ćwiczeń znacznym opanowaniem – i dzięki temu dalszych strat w ludziach i materii nie odnotowano. 

A nawet gdyby – to następne było szkolenie medyczne! Janusz oczywiście postawił na prewencję i uświadomienie niebezpieczeństw wynikających z górskiej działalności zimą.   Zaprezentował również wyposażenie mądrej apteczki – czyli takiej, której zawartością jej właściciel będzie umiał się posłużyć. No i generalna zasada forująca zdroworozsądkowe myślenie: lepiej zapobiegać, niż leczyć.

Do przerwania ciekawej dyskusji o meandrach udzielania pierwszej pomocy zmusił nas chłód w zastanych kończynach – i nie znoszące sprzeciwu sugestie pozostałych instruktorów, że biwak awaryjny czas założyć. Tymże sugestiom towarzyszyło aluzyjne potrząsanie łopatami, więc trudno było się oprzeć... Przeszliśmy na predysponowany do walki o przetrwanie teren na śródleśnej polance. Miąższość testowanego sondami lawinowymi śniegu dawała szansę na stworzenie nawet i wielopoziomowego systemu jam. Odtąd teoria przeplatała się z praktyką.

Przy zakładaniu obozu głównego wszyscy świetnie się bawili – i  ani wiatr, ani zimno, ani też zapadający zmrok nie zmuszały do pośpiechu. Natomiast gdy nadszedł czas na szkolenie z zakładania biwaku awaryjnego – nadal wszyscy bawili się świetnie, ale oprócz instruktorów szkoliła także pogoda. Z chwili na chwilę przyszła gęsta bura mgła, ochłodziło się, trudno było dostrzec najbliższe drzewa i rozpoznać otoczenie, do którego już przecież zdążyliśmy się przyzwyczaić. Czyli: warunki wprost idealne i wymarzone, aby nauka została skutecznie przyswojona! Obstawieni termosami z herbatą zmienialiśmy się przy kopaniu jam śnieżnych, przysłuchując się opowieściom „jak to robi armia szwajcarska”. No i morał z tego taki, że najlepiej uczestniczyć jedynie w „planowanych biwakach awaryjnych”, będąc wyposażonym w odpowiedni sprzęt (łopaty!), a tym nieplanowanym zapobiegać! Albo pracować nad awaryjnym schronieniem bez ustanku do rana (co przy braku sprzętu do kopania jest dość prawdopodobne, a daje szansę na powitanie świtu bez odmrożeń). Na koniec wszyscy uzupełnili w swoich telefonach komórkowych listę kontaktów o numery alarmowe do TOPR i GOPR (numery ratunkowe w górach: 601 100 300 oraz 985).

Nawet i bez biwakowania w tych wykopanych jamach śnieżnych byliśmy już na tyle zmęczeni, że kolację postanowiliśmy zjeść w schronisku. Mgła nadal nie ustępowała, zamieniając każdą znaną pogodną okolicę w teren walki o życie. Dla nas na szczęście oznaczało to jedynie walkę o... jak najszybsze dojście do nieodległego schroniska!

Fajerwerki i rekreacje

Obstawieni ciepłym jedzeniem i piciem czas do następnych szkoleń mogliśmy wypełnić sobie rozmowami. Wielki wspólny stół, przy którym siedzieliśmy, nie dawał szans na jeden tylko temat, więc wokół niego było nieco o sprzęcie, nieco wspomnień dawnych wyjazdów, no i – jakże by inaczej! – pomysły, gdzie by się tu wybrać następnym razem.

A póki co, trzeba było się wybrać na kolejne szkolenia: z zasad bezpiecznego poruszania się i wzywania pomocy w górach. W nadal nieziemsko zamglonej scenerii sygnalizacja kolorowymi racami, będąca elementem szkolenia, dostarczyła nie tylko pouczających treści, ale i ciekawych wrażeń estetycznych.

I to nadal nie był jeszcze koniec dnia. Ostatnim punktem górskiego programu była prelekcja Piotra Pustelnika, himalaisty i redaktora naczelnego portalu TREKandMORE. Oglądnęliśmy dwie prezentacje: „Góry i partnerzy”  - czyli ciepłą i pełną humoru opowieść o drodze do gór i o ludziach bliskich podczas tych wszystkich wypraw – oraz „Tryptyk himalajski” – relację z projektu zdobycia trzech ośmiotysięczników przez trzech Piotrów. Naprawdę rzadko kiedy można usłyszeć tak wiele o przyjaźni – i to jeszcze tak naturalnie i ciekawie! Moglibyśmy przez całą noc słuchać zajmujących opowieści, ale niestety tę noc... musieliśmy przecież zdążyć przespać w śniegu!

Ostatnią lekcją praktyczną przed zaśnięciem w naszym „zimowym miasteczku” był sam powrót ze schroniska. Dał on możliwość przećwiczenia wewnątrzgrupowej odpowiedzialności za siebie nawzajem, nabrania pewności, że zawsze trzeba mieć ze sobą sprawną czołówkę czy też, że w trudnym terenie (a w pewnych okolicznościach pogody trudnym terenem może okazać się nawet kilkaset metrów znanego przetartego szlaku) nie można rozdzielać się, trzeba dostosowywać tempo do najwolniej idącego uczestnika wycieczki i zdać się na prowadzenie jednej osoby, a także warto umieć wracać po własnych śladach - takie górskie abecadło na dobranoc. Gdy są trudne warunki, przestrzegamy go intuicyjnie; wtedy czujemy, że w tym jest nasze siła i powodzenie. A najbardziej zdradliwe są pozornie łatwe sytuacje, takie, których zagrożenia po prostu w danej chwili nie dostrzegamy. 

Po długim dniu górskiej szkoły czekał nas jeszcze piękny nocleg. Nietypowy, a dla niektórych uczestników nawet pierwszy w życiu w śniegu. No a spało nam się świetnie i ciepło – może tylko za krótko, ale tak to na szczęście w górach jest, że nie ma tam czasu na zbytnie lenistwo. I tak byliśmy w dobrej sytuacji – Kuba, dowożący wyposażenie do ostatniego szkolenia w programie TREKowiska, musiał wstać już o 4 rano.

Szybko nastał więc czas pierwszych porannych herbat i  śniadania. Pogoda z chwili na chwilę robiła się coraz lepsza, a podczas zwijania obozu niebo optymistycznie i definitywnie przecierało się z chmur.

Z lawiniska powrót z tarczą 

Już sam wstęp do szkolenia lawinowego wywiązał atmosferę grupowej współpracy, na początku co prawda tylko słownej. Ale już po rozdaniu „piepsów” (czyli urządzeń nadawczo-odbiorczych podnoszących bezpieczeństwo w terenie lawinowym) i po zapoznaniu się z zasadami ich działania i obsługą, uczestnicy przekształcili się w prawdziwy zespół poszukiwawczy pod wodzą nowomianowanego kierownika. Zadaniem było jak najszybsze znalezienie w naszym „lawinisku” specjalnych urządzeń, pozorujących podczas treningów osoby zasypane przez lawinę. Szkolenie „nie poszło w las” i „ofiary” zostały namierzone za pomocą elektroniki oraz sond lawinowych w czasie statystycznie dającym jeszcze duże szanse na przeżycie. Teraz pozostawało już tylko sprawne i zgodne z prawidłami odkopanie spod śniegu, do czego świetnie przydał się trening z poprzedniego dnia przy zakładaniu obozu.

Wspólnie spędzany w górach czas kurczył się nieubłaganie. Jeszcze tylko pamiątkowe zdjęcie, ostatni rzut oka na rozległą panoramę z dominującym masywem Babiej Góry. Pozostało już tylko założyć plecaki i znaną trasą wrócić w doliny. Plecaki tym razem sprawiały wrażenie odczuwalnie lżejszych, a dodatkowo przysłowiowych skrzydeł dodawał ... bagaż nowych doświadczeń i nabyta kondycja! Wracając do miejsc naszych codziennych obowiązków, wieźliśmy wspomnienia niedawnych zmagań i radości, wspomnienia wspólnego spotkania - czyli coś z tej pięknej atmosfery, dla której tak bardzo chce się wracać w góry. I oby faktycznie jak najszybciej udało nam się w góry wrócić!